Sierd Nutma is geen onbekende als het gaat om high performing teams. Met elf jaar ervaring als beroepsmilitair bij oa. het Korps Commandotroepen (KCT) en tien jaar ervaring bij diverse speciale eenheden van Politie weet hij als geen ander wat er nodig is om te functioneren onder extreme omstandigheden. Binnen een elite-eenheid draait alles om teamwork, leiderschap en het nemen van verantwoordelijkheid. Sinds 2010 begeleidt hij high performers in het bedrijfsleven en de topsport.
“Special forces tornen nooit aan kwaliteit“ – Sierd Nutma
Wat maakt iemand geschikt voor de Special Forces?
Binnen de commando’s wordt er streng geselecteerd. Kandidaten moeten bij aanvang minimaal een ‘7’ scoren op competenties, maar de echte focus ligt op het mentale aspect. “Er is een minimaal competentieniveau, de ondergrens”, legt Sierd uit. Het gaat niet alleen om fysieke kracht, maar vooral om mentale veerkracht, doorzettingsvermogen en de capaciteit om onder druk de juiste beslissingen te nemen. “Bij de Special Forces tellen maar twee zaken: de missie en thuiskomen.” Het is daarom cruciaal met wie je dat gaat bewerkstelligen.
Globaal begint de selectieprocedure met een algemene militaire opleiding, kennismakingsdagen en een vooropleiding waarna de kandidaten starten met een acht weken durende commando-opleiding. “Hierbij wordt nooit getornd aan kwaliteit.” Iedereen die aan de eisen voldoet, zou het moeten kunnen halen. Toch blijft er altijd maar een klein percentage over. “Kwaliteit is natuurlijk een breed begrip, maar bij de commando’s moet je adaptief zijn en mentaal erg sterk. Je moet kunnen omgaan met verschillende omstandigheden.”
“High performing teams hebben zelfcorrigerend vermogen.” – Sierd Nutma
Wat maakt volgens jou een high performing team?
Volgens Sierd is een high performing team zelfcorrigerend. “High performing teams hebben zelfcorrigerend vermogen.” Dit betekent dat teamleden elkaar scherp houden, elkaar ondersteunen en aanspreken op gedrag. Binnen elite-eenheden zoals het KCT is dit cruciaal om succesvol te opereren onder hoge druk.
“Hierarchie is er altijd” – Sierd Nutma
Daarnaast speelt hiërarchie een belangrijke rol, maar zonder dat dit in de weg zit. Het moet duidelijk zijn wie waar over gaat. Wie neemt uiteindelijk verantwoordelijkheid? En wat is jouw “plek” in het team? Dit betekent dat leiderschap niet alleen gaat over rang of salarisschaal. Ook de groepsgrootte is een essentieel aspect van een goed functionerend team. “6 of 8 is het magische getal, anders krijg je subgroepvorming”, legt Sierd uit. Dat hoeft niet erg te zijn maar het is niet voor niets dat SF teams vaak niet groter zijn.
Een ander belangrijk aspect is de steun van het thuisfront. “Als team maak je heel veel mee en je mag er thuis niet altijd over praten.” Daarom krijgt het thuisfront binnen het KCT veel aandacht. “De support van het thuisfront is cruciaal om te zorgen dat iedereen lekker in zijn vel zit.” Een stabiele privéomgeving zorgt ervoor dat operators zich volledig kunnen focussen op hun missie.
Wat is de rol van cultuur binnen het KCT?
Volgens Sierd begint alles met een gemeenschappelijk doel. “Een gemeenschappelijk doel verbindt. Wat is de common ground?” Binnen het KCT draait alles om normen, waarden en rituelen. “Cultuur zegt iets over waar je vandaan komt, maar het blijft ook continu veranderen.“
“Je staat op de schouders van reuzen” – Sierd Nutma
Binnen het KCT zijn rituelen en tradities essentieel: ze zorgen voor een gevoel van verbondenheid en een gedeelde identiteit. “Hierdoor kies je echt ergens voor.” Dit creëert niet alleen saamhorigheid, maar ook een sterk fundament voor samenwerking. “Je staat op de schouders van reuzen”, is een veelgehoorde uitspraak binnen de commando’s. Iedere nieuwe lichting bouwt voort op de ervaringen en prestaties van de voorgaande generaties.
“Culture eats strategy for breakfast”, zegt Sierd. Niet dat strategie onbelangrijk is, maar zonder een sterke cultuur blijft het slechts een papieren plan. Hierbij gelooft Sierd sterk in het belang van het eerlijke gesprek. “Kernwaarden moet je dan toetsen aan gedrag, anders zijn het maar gewoon woorden.” Dit proces continu herhalen zorgt voor een high performance omgeving en team. Hier ligt een mooie metafoor richting teams uit het bedrijfsleven en sportteams die op het hoogste niveau dienen en wensen te presteren.